Kornwerderzand

[AvB]

Mod: Een aantal zaken gingen door elkaar lopen. Graag Kornwerderzand, Den Oever en de Wonsstelling gescheiden houden.

[aukedejong]

Hierbij een uniek inkijkje in kazemat III op Kornwerderzand.
De eerstgebouwde kazemat op Kornwerderzand, tussen 2 november en 8 december 1931. Bovenop deze kazemat kwam het sluiswachter gebouw te staan. Gedurende de mobilisatie 1939-1940 en de meidagen, deed deze kazemat dienst als verbandplaats.
Er zijn 5 ruimtes in deze kazemat; ziekenzaal, manschappenverblijf, aggregaatruimte, een kleine brandstofopslag en een portaal met een klimkoker.
De aggregaat dreef de dynamo aan voor de noodstroomvoorziening van de bruggen en hier werden ook de accu's opgeladen voor elektravoorziening van de perifeer gelegen kazematten (zoals kazemat I). Die waren in het geheel niet aangesloten op elektriciteit.
Op de foto zijn de zitbanken in de gang nog zichtbaar (voor wachtenden voor artsenbezoek). De deuren nog in de kurkverf en aan het plafond het Bankirai hardhout.
Links de 3 deuren voor de grotere kazematruimtes, rechts het deurtje naar de brandstofopslag en aan het eind van de gang de deur naar de klimkoker.
(foto: Auke de Jong)

[AvB]

Bijzonder Auke. Is deze kazemat met klimkokers te betreden of had deze reguliere ingangen?

[aukedejong]

Dag AvB,
De kazemat III Kornwerderzand is niet toegankelijk. Hij is in gebruik bij RWS voor hun noodstroomaggregaat voor de bruggen.
Er is één reguliere ingang, die via een stenen trap omlaag is te benaderen (zie foto uit juni 1939 met de hospikken met hun verpleegkundige speld).
Eén kamer is omgebouwd door de Duitsers tot een waterbassin. Via enkele klimhaken kun je over een muur kijken in het bassin. (zie foto's)
De andere foto is genomen met de rug naar de klimkoker (niet toegankelijk) met links de kleine berging voor de brandstof. De klimkoker fungeerde als vluchtweg. Omdat er op grond van de V.I.S 2 ingangen moesten zijn werd er waar dit niet mogelijk was gewerkt met een klimkoker of ontsnappingsluik (foto luik in kzm V). Dat verklaart dat er vanuit de aggregaatruimte een observatie/schietgat is dat gericht is op het portaal van de klimkoker (er zou ook iemand binnen kunnen komen).
Ik heb toegang gekregen via een servicemonteur en een paar foto's kunnen maken.

Op de foto met het brugwachtersgebouw is 1 het deksel met daaronder de trap en bij 2 is een klein deksel van de klimkoker.

groet,
Auke

[AvB]

Dank voor de extra foto's! Bijzonder die ombouw als waterbassin door de Duitsers.

[Tim Buruma]

Mooie foto's Auke! In de Nederlandse situatie voor 1940 lag het reservoir buiten de kazemat. Zie bijgevoegde tekening. Gedurende de Koude Oorlog had de waterbak ook nog een functie wegens de NBC/CBRN dreiging. In kazemat XIV is in dat kader ook een steriliseer kamer ingericht.
In 1940 fungeerde kazemat III overigens eveneens als hospikpost. Voor deze functie was kazemat III echter niet geschikt gelet op de trap en de positie binnen de stelling. Het manoeuvreren met een brancard wordt met een dergelijke trapconstructie niet makkelijk. Verder werd het brugwachtershuisje waarachter kazemat III lag als inschietpunt voor de Duitse artillerie gebruikt.

Kazemat III.png

Schermopname (4375).png

[aukedejong]

Ha Tim,
mooie aanvullende informatie.
dank daarvoor!

Auke

[AvB]

Prachtige bron Tim. Had ik niet verwacht bij het Flevolands Archief.
Meer dan alleen de Afsluitdijk.

In de collectie 0717 Dienst der Zuiderzeewerken

Stukken betreffende defensiebelangen:
Inventaris nummers 1868-1869: https://proxy.archieven.nl/35/B3C1C0F03 ... 15D640112B
Inventaris nummers 1870: https://proxy.archieven.nl/35/8F03A9DFB ... 78A9FDE5DD
Inventaris nummers 1871: https://proxy.archieven.nl/35/F1D818091 ... CA2B70D644
Inventaris nummers 1872: https://proxy.archieven.nl/35/96314447D ... 0191CBA636
Inventaris nummers 1873-1875: https://proxy.archieven.nl/35/82C1EE7C3 ... C32D30F78F
Inventaris nummers 1876-1878: https://proxy.archieven.nl/35/64B9F265F ... E6F5EEB921
Inventaris nummers 1877-1899: https://proxy.archieven.nl/35/47B51A006 ... 754E37500A

[Tim Buruma]

Dit is inderdaad een goudmijn Arthur. Te meer het allemaal gedigitaliseerd is. Je bijlage is overigens een kaart van Den Oever, en dus niet van KWZ.

[AvB]

Klopt ik heb het er nu bij gezet.

[WimVe]

Mooi archief en digitaal.
Bedankt voor het delen.

[tim]

Prachtige info mannen! Het blijven indrukwekkende complexen!
gr, Tim