Fortificatieforum

Zoals beloofd, hier een eerste foto-bijdrage ivm bunkers- en forten in de regio groot-Antwerpen.

Om te beginnen ben ik een beetje nostalgisch op zoek gegaan naar een plek waar ik in mijn boyscouts-jaren dikwijls heb rondgehangen. Later bezocht ik deze site dikwijls opnieuw maar nu als 'speleologisch' oefenterrein.

Bij mijn recent bezoek (winter 2010) was ik een beetje bang dat de hele zooi afgesloten zou zijn, want tegenwoordig is de site in beheer van natuurvereniging Natuurpunt. Het schansgebouw zelf is omheind, niet alleen om de fledermausjes te beschermen, maar ook owv de veiligheid (putten) en het buitenhouden van graffiti-vandalen en ander tuig. Helaas (en gelukkig voor mij) bleek het slot van de omheining geforceerd en kon ik rustig op verkenning gaan ... Hierbij ben ik niet binnengegaan in de losstaande bunkers, kwestie van onze fladdervrienden niet te storen (in de lente plan ik hier wel een recce).

Even nog een klein stukje geschiedenis alvorens de fotoreeks te starten:
De Schans van Schilde werd gebouwd tussen 1910 en 1913 en maakte deel uit van de Hoofdweerstandsstelling rond Antwerpen. Ze was oa bewapend met 7,5 cm kanon in draaikoepel en op plaataffuit en 12 cm houwitser. Bij de aanvang der vijandelijkheden in 1914 is ze niet in actie gekomen, integendeel bij de val van Antwerpen werd ze door het terugtrekkende garnizoen opgeblazen. Blijkbaar was men hierbij erg gehaast, getuige de achtergelaten stukken geschut (zie foto's). In het Interbellum werd de Schans opgenomen in de VSA (Versterkte Stelling Antwerpen) en kreeg ze aansluiting op het Antitankkanaal (1938). Hiervoor werden oa volgende werken aangelegd op de schans: 2 schuilbunkers geintegreerd in de flanken van de voormalige schans, 2 flankeringsbunkers en 2 Abri Conjugé voor mitrailleur.

Voila, we kunnen beginnen (hopelijk niet te veel foto's in 1 keer?):

Zicht op de Schans vanaf de vijver der lokale vissersclub:


Zicht binnenin de Schans:


Het na de explosie gebarsten dak rust gedeeltelijk op verwrongen en verroeste stalen profielen:


Nog een zicht op de profielen en -helaas- een veelvoud aan graffiti:


Zicht naar buiten langs een opening in de wand:


Lokaal binnenin de schans:


7,5 cm kanon op plaataffuit, geklemd tussen de betonnen brokstukken:


7,5 cm kanon, de andere zijde - vuurmond welke langzaam bedekt wordt door stalactieten:


7,5 cm kanon, detail:


7,5 cm kanon, detail:


12 cm houwitser, moeilijker te fotograferen:


Waar een Caveman lyrisch van wordt:


Flankeringsbunker (interbellum):


Voorzijde flankeringsbunker:


Detail Flankeringsbunker met observatiespleet:


Zicht vanop de schans naar de Abri Conjugé en het Antitankkanaal:


Bedekte toegang tot de Abri Conjugé:


En idem voor de andere Abri Conjugé gelegen aan de andere kant van de schans:


Opnieuw een flankeringsbunker:


Detail van de mitrailleuropening, met nog aanwezig bekistingshout (diende als kogelvang):


En om te besluiten, zicht op een schuilbunker ingewerkt in de flank van de schans:


Zo, hopelijk hebben jullie hiermee een beeld van deze interessante site.

Bunkerologische groeten,
Caveman

Mooie foto's. Lijkt me een erg interessante plaats om eens te bekijken.
Wat ik echter wel vreemd vind is dat de schans niet is hersteld bij opname in de VSA. Was hier een speciale reden voor? Of zijn de vernielingen op de foto's van tijdens WO2?

De Schans op de Smoutakker is er identiek aan toe, daar was weinig meer van te maken, de schanzen werden bij de terugtocht vernietigd en goed ook.
Mooi om te zien dat de bewapening in de schans Schilde nog aanwezig is!
Groeten Jack.

Interessante plek en een mooie serie foto's heb je er van gemaakt. Ik kijk al uit naar de volgende serie..............!

G. Raphael

Caveman,

mooie fotos van de schans, ben je van die streek, hebben ze dan er een nieuwe omheining
geplaatst omdat je spreekt dat de schans afgesloten is,de laatste keer dat ik er was , was alleen
het stuk tegen de vijver afgemaakt voor de rest kon je er zo op.
Gr
rony

Beste Caveman,
Het 7.5cm kanon dat in de plaat is gebouwd kunnen deze ook door de Duitsers in de door hen gebouwde WO I bunkers rond Antwerpen gebouwd zijn?
De plaat waar het kanon in hangt lijkt er wel heel erg op!
Groeten Jack.

Duitsers hebben enkel machinegeweerbunkers en abris en en/of observatiebunkers gebouwd, 7,5cm geschut op plaataffuit is typisch Brialmont versterking, en zeker in Traditorebatterij

THX voor de reacties, folks!

@ Martijn: Zoals ook Jack meldt, is het Schansgebouw opgeblazen door de terugtrekkende troepen op het moment van de inval der Duitsers. Herstellen lijkt me niet echt mogelijk. Wel is de Schans zelf voor WW II uitgerust met een 6 tal-bunkers ter verdediging van oa het antitank-kanaal.

@ Jack: Bij mijn weten is dit de enige plaats op de Antwerpse fortengordel waar de bewapening nog zichtbaar aanwezig is. NB Zoals Verben meldt, vermoed ik niet dat den Duits zich heeft beziggehouden met 7,5 cm op plaataffuit te recupereren en in de bunkerlinie uit 1917 te monteren.

@ Rony: Ik ben inderdaad van de streek. De Schans zelf is vrij toegankelijk. Het Schansgebouw is omheind owv. veiligheid (putten), maar slot is momenteel "buiten dienst" ...

Zoals reeds gemeld, hoop ik er deze lente nog eens terug te gaan om de bunkers van binnen te inspecteren nadat onze fladdervrienden uit hun winterslaap herrezen zijn.

Bunkerologische groeten,
Caveman

Ben Zaterdag nog naar Vrasene tot Haasdonk en naar Kapellen geweest met een vestingoloog die een veel bredere interesse heeft en hij herkende de plaat ook als een plaataffuit die in de Belgische forten gebruikt zijn.
Kan helaas geen foto's posten, aangezien de huidige laptop geen USB aansluiting heeft.
Groeten Jack.

Zo eindelijk weer een laptop met USB gefixed.
Hier de foto's van de muurlafette in één van de bunkers gebouwd door de Duitsers in WO I.
Ik denk echt dat de lafette Belgisch is en is (her)gebruikt.
JK

Dat ziet er inderdaad naar uit dat deze plaataffuit gerecupereerd is uit een belgisch fort.
Vraag is of ook het kanon mee gerecupereerd werd ... ergens heb ik gelezen dat een aantal van deze bunkers met recup kanonnen uitgerust werden.

Het is een belgisch plaataffuit voor een 7.5 cm snelvuurkannon model 1906 gerecupereerd uit
de antwerpse forten.
Jack komen je fotoos uit bunker één of twee ?
Deze fotoos zijn van nr 2.
gr
rony

Zo te zien geen van beide, de "mijne" staat in het bos bij kapellen en niet op een weiland.
D'r zijn er dus nog meer, bij Kapellen staan er twee, ze vuren flankerend voor de linie langs.
JK

Je bedoeld waarschijnlijk het wolvenbos, dat zijn
er dan al zeker vier.
Gr
rony

Caveman

wat bedoel je met Abri Conjugé?

Jean