Om het overzichtelijk te houden zal ik mijn (foto)verslag opbouwen van zuid naar noord.
Zoals de meeste lezers wel zullen weten was Scherpenzeel de plek waar met succes de pogingen van het Duitse leger om de Grebbelinie te doorbreken werden afgeslagen. Dat tijdens de gevechten het dorp zelf zwaar werd beschadigd is anno 2009 niet meer te zien.
Wel herinnert de benaming "Plein 1940" voor het plein nabij de kerk, en de straatnaam "De Voorposten" nog aan de meidagen. Meer tastbaar is het monumentje "De Voorposten" aan de noordzijde van het dorp. Na afgestapt te zijn van de bus waarmee ik uit Veenendaal was gekomen, ben ik eerst gewandeld naar dit monumentje gewandeld. Het doet mij een beetje denken aan de monumentjes die je langs de Belgische wegen aantreft, ter herinnering aan de inzet van Belgische, Franse en Engelse legenonderdelen in de Eerste Wereldoorlog. Ik vind dat altijd wel erg charmant, en wat dat betreft vind ik het een beetje jammer dat de regimentsmonumentjes op de Grebbeberg allemaal staan op het Ereveld, en niet verspreid over de Grebbeberg zelf.
Het monument is erg simpel (zoals het hoort), en bestaat uit een stuk spoorrails (uit 1939) dat in beton is geplaatst. Dit herinnert aan de wegversperringen die werden geplaatst door het Nederlandse leger.
Ik ben na mijn bezoek, teruggekeerd en via het dorp mijn weg gevonden naar de hoofdlijn van de Grebbelinie in 1940. Deze was gelegen op de Liniedijk die langs het Valleikanaal ligt. In 1940 was tevens het terrein voor het Valleikanaal voor het grootste deel van innundaties voorzien. Nu kan men zich nog enig idee vormen van de verdedigingslinie aan de hand van de S en B-kazematten die bewaard zijn gebleven. Tevens zijn er hier en daar nog restanten van G-kazematten aan te treffen. Ik heb deze in mijn foto verslag buiten beschouwen gelaten. Op een enkel exemplaar na gaat het wel om zeer bescheiden restanten.
Bij de Broekerbrug is duidelijk het hoogteverschil tussen de Liniedijk te zien en het terrein ten oosten van het kanaal.
Liniedijk, gezien naar het zuiden
De route over de dijk is voorbehouden aan de wandelaar, de fietser kan het pad aan de overkant volgen.
Aan het begin van de route over de dijk, bij de Broekerbrug, trof ik een stuk beton aan waarvan de achtergrond mij niet duidelijk is. Wellicht weet een van de forum genoten meer?
Wat is dit geweest?
Hoewel het pad tussen de Broekerbrug en de Pothburg goed te volgen is (dat is niet overal op de Liniedijk het geval, zo mocht ik ondervinden) is de dijk op het allereerste stuk zwaar begroeid, met het gevolg dat sommige kazamatten slecht of nauwelijks zichtbaar zijn. Ook is het dan onmogelijk om een blik op de voorzijde te werpen.
Goed zichtbaar zijn een S en een B-kazamat die vlak bijelkaar liggen. Het viel we hier trouwens op dat de toegang tot de S-kazemat verassend ruim is. Verderop hebben de S-kazematten allemaal een klein toegangsluik.
Duidelijk sporen van de gevechtshandelingen vertoont de op dit deel van de Grebbelinie meest noordelijk gelegen S-kazemat. Volgens de Wandelgids van Rietberg is dit de stelling die tot het laatst werd verdedigd, om de terugtocht van de troepen op de Waterlinie te dekken.
